Xuất khẩu cao su 6 tháng đầu năm tăng mạnh, giá trị tăng gần 60%
Trong 6 tháng đầu năm 2017, xuất khẩu cao su của Việt Nam đạt khoảng 462 nghìn tấn, trị giá 867 triệu USD, tăng 58,6% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất, bên cạnh Hàn Quốc và Malaysia.
Ngành cao su Việt Nam đã ghi nhận mức tăng trưởng đáng chú ý trong hoạt động xuất khẩu trong nửa đầu năm 2017. Theo số liệu được công bố tại thời điểm đó, khối lượng xuất khẩu cao su 6 tháng đầu năm đạt khoảng 462 nghìn tấn, với giá trị ước đạt 867 triệu USD, tăng 5% về lượng và 58,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2016.
Kết quả này cho thấy giá trị xuất khẩu tăng nhanh hơn đáng kể so với sản lượng, phản ánh tác động tích cực từ diễn biến giá cao su trong giai đoạn này.
Xuất khẩu cao su tăng mạnh về giá trị
Theo báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn, riêng tháng 6/2017, lượng cao su xuất khẩu ước đạt khoảng 100 nghìn tấn, trị giá 158 triệu USD.
Tính chung 6 tháng đầu năm, tổng lượng xuất khẩu đạt khoảng 462 nghìn tấn và kim ngạch đạt 867 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2016, sản lượng chỉ tăng khoảng 5% nhưng giá trị tăng tới 58,6%.
Điều này cho thấy sự thay đổi về giá xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong mức tăng trưởng kim ngạch của ngành cao su.
Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn
Trung Quốc là một trong những thị trường quan trọng nhất đối với cao su Việt Nam. Trong 6 tháng đầu năm 2017, thị trường này tiêu thụ hơn 61% lượng cao su xuất khẩu của Việt Nam. Bên cạnh Trung Quốc, Hàn Quốc và Malaysia cũng nằm trong nhóm các thị trường tiêu thụ cao su lớn.
Việc tập trung tỷ trọng lớn vào một số thị trường giúp doanh nghiệp có đầu ra tương đối ổn định, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu đa dạng hóa thị trường để hạn chế rủi ro khi nhu cầu hoặc giá cả tại một thị trường lớn thay đổi.
Đây là vấn đề có ý nghĩa lâu dài đối với ngành cao su, đặc biệt trong bối cảnh thị trường nguyên liệu có nhiều biến động.
Giá cao su trong nước cũng có nhiều biến động
Trong nửa đầu năm 2017, giá nguyên liệu cao su trong nước có thời điểm tăng khá mạnh. Tại Đồng Nai, giá mủ cao su dạng nước được ghi nhận tăng từ khoảng 10.300 đồng/kg lên 13.000 đồng/kg, tương đương mức tăng khoảng 2.700 đồng/kg.
Giá nguyên liệu trong nước chịu ảnh hưởng lớn từ diễn biến của thị trường thế giới. Khi giá xuất khẩu tăng, hoạt động thu mua nguyên liệu cũng có xu hướng sôi động hơn.
Tuy nhiên, thị trường cao su vẫn có tính biến động cao. Giá có thể thay đổi theo cung cầu, sản lượng khai thác, nhu cầu của các ngành sử dụng cao su và tình hình kinh tế tại những thị trường tiêu thụ lớn.
Xuất khẩu tăng nhưng nhập khẩu cao su cũng đáng chú ý
Bên cạnh hoạt động xuất khẩu, Việt Nam cũng nhập khẩu một lượng cao su đáng kể để phục vụ sản xuất và tái xuất.
Trong 6 tháng đầu năm 2017, lượng cao su nhập khẩu ước đạt khoảng 244 nghìn tấn, trị giá 543 triệu USD, tăng 25,2% về lượng và 78,3% về giá trị so với cùng kỳ năm 2016.
Theo thông tin được công bố tại thời điểm đó, phần lớn cao su nhập khẩu được sử dụng cho hoạt động tái xuất, trong khi một phần phục vụ nhu cầu của các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm cao su, trong đó có ngành sản xuất lốp xe.
Điều này cho thấy ngành cao su Việt Nam không chỉ tham gia vào hoạt động xuất khẩu nguyên liệu mà còn có sự liên kết với chuỗi sản xuất và thương mại cao su quốc tế.
Nhu cầu trong nước đặt ra yêu cầu đa dạng sản phẩm
Một vấn đề được ngành cao su quan tâm là cơ cấu sản phẩm phục vụ thị trường nội địa.
Theo thông tin tại thời điểm năm 2017, nhu cầu đối với một số chủng loại cao su phổ thông như SVR10 và SVR20 cao hơn đáng kể so với khả năng cung ứng trong nước. Trong khi đó, sản xuất nội địa lại tập trung nhiều vào những chủng loại cao su có chất lượng và giá trị cao hơn.
Sự chênh lệch giữa cơ cấu sản xuất và nhu cầu là vấn đề cần được tính toán trong chiến lược phát triển ngành.
Việc đa dạng hóa sản phẩm có thể giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc phục vụ từng nhóm khách hàng và giảm sự phụ thuộc vào một số phân khúc nhất định.
Thị trường cao su thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều biến động
Dù xuất khẩu 6 tháng đầu năm 2017 đạt mức tăng trưởng cao về giá trị, thị trường cao su thế giới vẫn chịu ảnh hưởng bởi biến động cung cầu.
Tại thời điểm cuối tháng 5/2017, giá cao su thế giới có xu hướng giảm. Diễn biến này khiến Hiệp hội các nước sản xuất cao su thiên nhiên (ANRPC) điều chỉnh dự báo nguồn cung cao su thiên nhiên toàn cầu trong năm 2017.
Điều đó cho thấy doanh nghiệp trong ngành cần theo dõi sát diễn biến thị trường thay vì chỉ dựa vào kết quả tăng trưởng trong từng giai đoạn ngắn.
Đối với người trồng cao su, biến động giá có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định khai thác và đầu tư chăm sóc vườn cây.
Cơ hội phát triển chuỗi giá trị cao su Việt Nam
Cao su không chỉ tạo ra giá trị từ mủ mà còn có thể tiếp tục được khai thác giá trị sau chu kỳ sản xuất.
Khi cây cao su kết thúc giai đoạn khai thác mủ, thân cây có thể được sử dụng làm nguyên liệu cho ngành chế biến gỗ. Đây là cơ sở để hình thành chuỗi giá trị đa dạng hơn từ cây cao su, từ mủ cao su đến các sản phẩm gỗ và nội thất.
Gỗ cao su hiện được sử dụng trong nhiều sản phẩm như bàn ghế ăn, bàn làm việc, bàn học, kệ sách, kệ giày dép, bàn trà và các sản phẩm nội thất gia đình.
Việc phát triển thêm ngành chế biến gỗ cao su có thể góp phần nâng cao giá trị của cây cao su sau chu kỳ khai thác mủ.
Cần nâng cao giá trị thay vì chỉ tập trung vào sản lượng
Số liệu xuất khẩu 6 tháng đầu năm 2017 cho thấy một điểm đáng chú ý: giá trị tăng nhanh hơn sản lượng.
Đây là tín hiệu cho thấy giá trị gia tăng và biến động giá có vai trò rất lớn đối với kết quả kinh doanh của ngành.
Về lâu dài, việc nâng cao giá trị sản phẩm, phát triển chế biến sâu, đa dạng hóa thị trường và kiểm soát chất lượng sẽ giúp ngành cao su giảm phụ thuộc vào việc bán nguyên liệu đơn thuần.
Đối với lĩnh vực gỗ cao su, việc phát triển những sản phẩm nội thất hoàn chỉnh thay vì chỉ cung cấp gỗ nguyên liệu cũng là một hướng giúp gia tăng giá trị của nguồn nguyên liệu.
Kết luận
Trong 6 tháng đầu năm 2017, xuất khẩu cao su Việt Nam đạt khoảng 462 nghìn tấn, trị giá 867 triệu USD, tăng 5% về lượng và 58,6% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất, chiếm hơn 61% lượng cao su xuất khẩu của Việt Nam trong giai đoạn này.
Kết quả trên cho thấy ngành cao su có nhiều tiềm năng nhưng cũng chịu ảnh hưởng đáng kể từ biến động giá và nhu cầu quốc tế. Đa dạng hóa thị trường, nâng cao chất lượng, phát triển chế biến sâu và chủ động nguồn nguyên liệu sẽ là những yếu tố quan trọng để nâng cao sức cạnh tranh.
Bên cạnh giá trị từ mủ cao su, việc tận dụng thân cây sau chu kỳ khai thác để sản xuất gỗ cao su và nội thất gỗ cao su cũng mở ra thêm hướng phát triển cho chuỗi giá trị của ngành.
Nội Thất Gỗ Cao Su LHQ phát triển nhiều sản phẩm từ gỗ cao su như bàn ghế ăn, bàn làm việc, bàn học, kệ sách, kệ giày dép, bàn trà và các sản phẩm lưu trữ, góp phần đưa nguồn nguyên liệu gỗ cao su vào các sản phẩm nội thất phục vụ thị trường trong nước.